Weet wat je waard bent!

Over je salaris onderhandelen is voor veel starters op de arbeidsmarkt nog altijd een beetje eng. Maar begin je in je eerste baan, zorg dan dat je er een goed salaris uitsleept. Want niets is zo vervelend om later het gevoel te hebben dat je onderbetaald wordt.

Dolblij ben je, want je hebt meteen na je afstuderen een baan gevonden. Je accepteert ook gretig het salarisbod van je werkgever. Ongelofelijk, ik ga drieduizend euro bruto verdienen, denk je dan nog. Maar na een paar maanden begint het toch te knagen aan je. Vooral als je hoort dat een startende collega die tegelijk met jou is aangenomen, vijfhonderd euro per maand meer verdient. Had ik er niet toch niet wat meer uit moeten slepen? Maar het is te laat. Je hebt jezelf de das omgedaan. Met een goede voorbereiding kun je deze ellende voorkomen. Natuurlijk heb je als starter niet zo’n sterke onderhandelingspositie als iemand die al een paar jaar werkervaring heeft, maar door de krapte op de arbeidsmarkt zijn er veel meer mogelijkheden dan zo’n tien, vijftien jaar geleden. Toen kon een werkgever gemakkelijk zeggen: ‘Voor jou tien anderen.’ Die tijd is voorbij, en zoals het zich laat aanzien houdt de rooskleurige situatie voor werknemers de komende tijd aan.

Het begin
De meeste starters op de arbeidsmarkt vinden een baan door te reageren op een personeelsadvertentie in een krant of blad en tegenwoordig ook via internet. In die advertenties wordt steeds vaker geheimzinnig gedaan over wat er mogelijk is op salarisgebied. De werkgever bedient zich dan met vage formuleringen zoals ‘marktconform salaris en uitstekende secundaire arbeidsvoorwaarden’ of ‘een aantrekkelijk salaris met een uitdagend variabel element’. Of zelfs ‘salaris is concurrerend afhankelijk van opleiding en relevante werkervaring’. Als een adverteerder dat soort termen gebruikt, dan weet je dat er te onderhandelen valt over het salaris. Vaak zijn dit dan commerciële, marktgerichte organisaties. Met de wapens salaris en gunstige arbeidsvoorwaarden proberen ze jou binnen te hengelen voor een concurrent dat doet Daarentegen zie je ook regelmatig advertenties met zinsneden als ‘salaris schaal 7 maximaal € 4.685,-’. Meestal zijn dit personeelsadvertenties van (semi-) overheidsinstellingen die niet zwemmen in het geld en vaste salarisschalen aanhouden. Althans, dat zeggen ze. Maar zelfs daar kun je vaak nog wel wat uit het vuur slepen, want salarisschalen bestaan uit oplopende stappen. En tussen het laagste stapje en de hoogste kan zo duizend euro verschil liggen. Verwacht niet meteen dat je de hoogste krijgt, maar ergens ertussenin is toch ook mooi.

Het klikt, en dan?
Een leuke baan, vind je. Je hebt twee gesprekken gehad en het klikt. Je toekomstige werk lijkt heel interessant, je baas en de personeelsfunctionaris schijnen heel geschikte figuren en je hebt mooie doorgroeimogelijkheden binnen het bedrijf. Als je verstandig bent, heb je het onderwerp salaris nog niet aangesneden. Het gaat er eerst om dat jullie elkaar zien zitten. Als dat vervolgens ook wordt uitgesproken, volgt normaliter het arbeidsvoorwaardengesprek. Slim als je bent, heb je eerst eens om je heen gekeken wat je waard bent op de arbeidsmarkt. Het makkelijkste is het om de gegevens van de hbo-monitor (verderop in deze krant) te bekijken. In de tabellen vind je het gemiddelde bruto-maandsalaris van starters op de arbeidsmarkt die dezelfde opleiding als jij gedaan hebben. Bedenk wel dat het om een gemiddelde gaat. Ook een goede indicatie geeft Salariskompas van Intermediair (www.intermediair.nl/Salariskompas/index.html). Met een paar klikken met de muis weet je wat vakgenoten verdienen. En natuurlijk kun je mensen benaderen die een jaar voor jou afstudeerden en inmiddels een baan hebben. Vaak kun je via docenten of de alumnivereniging wel achterhalen waar die afgestudeerden terecht zijn gekomen.

De onderhandeling
‘Ik zie wel wat ze me bieden, daar komen we wel uit.’ Onder dat mom gaan veel sollicitanten een arbeidsvoorwaardengesprek in. Fout! Want evenals bij sollicitatiegesprekken, moet je je bij dit gesprek ook voorbereiden. Anders zit je later met de gebakken peren. Denk niet alleen aan de hoogte van je salaris, maar ook aan secundaire arbeidsvoorwaarden. Bijvoorbeeld aan een premievrij pensioen, een 13e maand of een reiskostenvergoeding. Ja, zelfs aan een goede regeling voor kinderopvang, want misschien moet er nu nog niet aan denken, maar over twee jaar wil je misschien wel kids.

Het voert te ver om je helemaal klaar te stomen voor de onderhandelingstafel. Daarvoor kun je beter even het boekje Op naar een hoger salaris van psycholoog Jack van Minden kopen. Hij schreef 159 bladzijden vol over dit onderwerp. O ja, en het kost bijna niets. Wij betaalden maar vijf piek bij Utrechts grootste boekhandel. Tot slot willen we je meegeven dat geld niet alles is. Een leuke baan waar je veel voldoening uithaalt met een bescheiden salaris is meer waard, dan een rottige, riant betaalde stressbaan.

Blunders
Waar moet je op letten tijdens de onderhandelingen over je salaris?

Digitale training
‘Het spijt me, over het salaris kan niet onderhandeld worden.’ Deze opening van je arbeidsvoorwaardengesprek had je niet helemaal verwacht. Het zweet breekt je uit. Er valt een akelige stilte. Hoe moet ik nu reageren, vraag je je wanhopig af. De website van carrièreblad Carp (www.carp.nl) heeft een standaardreactie voor je klaar staan. ‘Ik begrijp dat u wat het salaris betreft aan strakke regels bent gebonden. Kunt u me dan aangeven hoe de secundaire arbeidsvoorwaarden zijn?’ Deze opmerking (met bijbehorende reactie en toelichting) maakt deel uit van de sollicitatietraining die Carp op internet heeft gezet. Veertien van de driehonderd vragen/opmerkingen gaan over de salarisonderhandeling. Nog een aardige: ‘Ik denk dat u te duur voor ons bent.’ Jij: Ik ben bereid en in staat 110 procent van mijn energie te steken in mijn nieuw functie. Daarbij zal ik aantonen dat mijn aanstelling een goed investering is geweest.’ Jammer is wel dat de reacties een hoog Emile Ratelband-gehalte hebben.
Wil je meer lezen over alles wat met de arbeidsmarkt te maken heeft, surf dan ook even naar de website van Trajectum (www.trajectum.hvu.nl). Daar vind je onder service een lesboek arbeidsmarkt in acht delen.

De tegenpartij
‘Roep niet meteen een bedrag als je een arbeidsvoorwaardengesprek ingaat’, waarschuwt Tammo Delhaas, P&O-manager bij Getronics.

Moet u voor uw werk regelmatig onderhandelen en staan daarbij grote belangen op het spel?

Bent u er van overtuigd dat u er meer uit kan halen? Op deze website vindt u tientallen artikelen over onderhandelen. En graag attendeer ik u op onze » unieke training Onderhandelen. Alex van Groningen.

Wat verdient een beetje hbo’er bij jullie?
‘Wij bieden startende hbo’ers een marktconform salaris. Soms heb je weleens de kans om een starter op de arbeidsmarkt binnen te halen voor een betrekkelijk laag salaris, maar dat doen we niet. Een vers-afgestudeerde vindt een salaris van 3000 euro met daarbij een lease-auto al heel aantrekkelijk. Maar, als zo iemand een paar maanden later hoort dat een collega veel meer verdient omdat hij wel het onderste uit de kan heeft gehaald, dan is dat zuur. Hij gaat dan of stennis schoppen of is zo vertrokken naar een werkgever die meer biedt. Daar schieten wij niets mee op, want we moeten weer opnieuw beginnen. Kortom, wij naaien starters geen oor aan.

Waarom geven jullie geen salarisindicatie dan?
‘Dat heeft te maken met de krapte op de arbeidsmarkt. Vandaag de dag schrijft de sollicitant ons de wet voor, hij wordt steeds mondiger en staat veel sterker dan pakweg tien jaar geleden. Over salaris valt dus te onderhandelen. Weliswaar binnen een bepaalde bandbreedte.’

Onderhandelen mannen beter dan vrouwen?
‘Daar merk ik niets van. Integendeel, ik heb de ervaring dat het eerder andersom is. Vraag me niet hoe dat komt, maar vrouwen onderhandelen vaak scherper.’

Heb je nog tips?
‘Als een werkgever aan je vraagt wat je wil verdienen, roep dan niet meteen een bedrag. Vraag of de werkgever een voorstel op papier wil doen en laat dat thuissturen, zodat je daar in alle rust over kunt nadenken. O ja, en kijk uit dat je niet je hand overspeelt door duizenden euro’s meer te vragen dan marktconform is.’

Richard Hassink,
Trajectum





Plaats een reactie.

Je email adres is verplicht maar wordt niet getoond.